Yargıtay 3. HD, 2022/7162 E. – 2023/1297 K. (04.05.2023)
Konu: Sahte sürücü belgesi ile araç satışı – noter sorumluluğu – iyi niyetli üçüncü kişinin korunması – araç mülkiyetinin tespiti
Olayın Özeti
Davacı, kendisine ait aracı bir araç kiralama işletmesine kiraya verdi. İşletme aracı üçüncü bir kişiye teslim etti; bu kişi sahte sürücü belgesi ile noterde satış işlemi gerçekleştirdi. Araç, davalıya satıldı. Davacı, işlemin sahte belgeye dayalı olması nedeniyle geçersiz olduğunu, iyiniyetli alıcı dahi olsa mülkiyetin geçişinin mümkün olmadığını, noterlik makamının dikkat ve özen yükümlülüğünü ihlal ettiğini ileri sürdü.
Davacı, aracın adına tescilini ve kira kaybı ile zararlarının tazminini talep etti.
Yargılama Süreci
- İlk Derece Mahkemesi (Şereflikoçhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi): Davalı alıcıyı iyi niyetli kabul etti; aracın bedeli davalıya iade edilmediği için tescil talebini reddetti. Kısmen kira alacağına hükmetti.
- Bölge Adliye Mahkemesi (Ankara BAM 24. HD): İstinafı reddetti. Tescil kararının adli yargı eliyle verilemeyeceğini, idareyi işlem yapmaya zorlayıcı olduğunu belirtti.
- Yargıtay 3. HD: Sahte sürücü belgesine dayalı sözleşmenin geçerli olmadığını, aracın mülkiyetinin davalıya geçmeyeceğini vurguladı. İyi niyet iddiası geçerli değil; sahte belgeye dayalı işlem mülkiyet geçirmez. Mahkemece aracın mülkiyetinin tespitine karar verilmesi gerekirken talebin reddi hatalıdır diyerek kararı bozdu.
Yargıtay’ın Değerlendirmesi
- Araç Satışlarında Şekil Şartı: KTK m.20 uyarınca noter satışı resmi şekle tabidir.
- Sahte Belge ile Satış: Sahte sürücü belgesine dayalı işlem geçerli değildir; mülkiyet devri mümkün olmaz.
- İyi Niyetin Korunmaması: Motorlu araçlarda tapu sicilindeki güvene benzer bir güven ilkesi yoktur. Bu nedenle sahte belgeye dayalı satışlarda alıcının iyi niyeti korunmaz.
- Noter Sorumluluğu: Noter, gerekli özeni göstermemiştir; kusuru vardır.
- Tescil Talebi: Adli yargı idareyi işlem yapmaya zorlayamaz; ancak mülkiyetin tespitine hükmedilebilir.
Sonuç
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 04.05.2023 tarihli kararıyla, Ankara BAM 24. Hukuk Dairesi kararını ORTADAN KALDIRDI ve Şereflikoçhisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesi kararını BOZDU.
Somut olayda, sahte belgeye dayalı satışla mülkiyet geçmeyeceği için aracın mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine karar verilmesi gerektiğine hükmetti.
İlgili Mevzuat
- TMK m. 762-989 (taşınır mülkiyeti ve zilyetlik)
- KTK m. 20 (araç satışlarında noter işlemleri)
- YHGK, 23.03.2021, 2017/4-1422 E., 2021/321 K.
- YHGK, 05.12.2019, 2017/13-505 E., 2019/1289 K.
