Yargıtay Büyük Genel Kurul, 2022/2 E. – 2025/1 K. (21.03.2025)
Konu: Tüketici kredisi – emekli maaşına bloke – sözleşmedeki hapis, takas, mahsup ve benzeri onay hükümlerinin geçerliliği – içtihat farklılıklarının giderilmesi
Karar Özeti:
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, tüketici kredisi nedeniyle bankalara verilen hapis, takas, mahsup ve benzeri onay ve rıza talimatlarına dayanılarak bankanın emekli maaşına doğrudan bloke koymasının mümkün olduğuna karar verdi.
- İçtihadı birleştirme başvurusu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ile 3., 11., 13. ve 19. Hukuk Daireleri arasındaki farklı uygulamalar nedeniyle yapıldı.
- 3., 13. ve 19. Hukuk Daireleri ile bazı HGK kararları: “Emekli maaşı üzerine sözleşme ile bloke konulabilir” yönünde içtihat geliştirmişti.
- Hukuk Dairesi ve farklı HGK kararları: “Emekli maaşı haczedilemez; muvafakat ve sözleşme hükümleri geçersizdir” görüşündeydi.
- Çoğunluk, sözleşme serbestisi ve ahde vefa ilkeleri gereği, icra takibi aşamasına gelinmeden tarafların sözleşmeyle verdikleri rıza geçerlidir değerlendirmesini yaptı.
- Muhalefet şerhinde ise, Anayasa’nın sosyal devlet ve sosyal güvenlik ilkeleri, 5510 sayılı Kanun m. 92–93 ve İİK m. 82–83 uyarınca bu tür muvafakatlerin kamu düzenine aykırı ve geçersiz olduğu savunuldu.
Sonuç:
21.03.2025 tarihli içtihadı birleştirme kararı ile, tüketici kredisi sözleşmelerinde yer alan talimatlara dayanılarak bankaların emekli maaşına bloke koyabileceği yönünde bağlayıcı içtihat oluşturuldu.
İlgili Mevzuat:
- İİK m. 82, 83, 83/a
- 5510 sayılı Kanun m. 92, 93
- TBK m. 26, 27, 139
- Anayasa m. 2, 5, 17, 41, 48, 60, 61, 172
